Loading ...
Ísleifur Þórhallsson, framkvæmdastjóri bíódaga Græna ljóssins, segir í Morgunblaðinu í dag að aðsóknin á atburðinn hafi verið langt undir væntingum en um einungis 3.800 manns sáu þær 17 myndir sem í boði voru. Er þetta heldur dræmt miðað við þá 20.000 gesti sem mættu til Reykjavík International Film Festival í september síðastliðnum.
Hann tínir til samverkandi þætti eins og heimabíó og fólk vilji frekar horfa á myndirnar heima í kósíheitum, og bíða þess vegna eftir DVD útgáfunni, og svo niðurhal. Hann segir að á einhverri síðunni hafi verið hægt að ná í myndirnar allar í einum pakka (þá væntanlega á einhverri torrent síðu), og bendir jafnframt á að markhópur bíódaganna sé fullorðnir, og væntanlega ungir fullorðnir líka.
Ef hægt er að hala niður myndunum af netinu, ef sumar þeirra eru komnar á DVD (svo sá ég að Die Welle er kominn út á Blu-Ray), þá er væntanlega ekki verið að sýna nýjar myndir eða myndir sem nýlega hafa hafið göngu sína á kvikmyndahátíðir heimsins (enda ekki hægt að kalla þetta kvikmyndahátíið sem sýnir sig best í því að þetta eru kallaðir bíódagar). Græna ljósið hefur líka oft sagt sig sýna óháðar og listrænni myndir, en mér finnst tæpt að flokka Frost/Nixon og The Reader sem voru víst sýndar á þeirra vegum. En hvað sem því líður þá eru þetta tæpast til allar óháðar myndir, síður en svo, heldur eru þetta kvikmyndir sem kvikmyndahús landsins ákveða að sýna ekki því að tæpast yrði gróði af slíkum sýningum. Choke er önnur mynd sem Græna ljósið sýndi en hún er síður en svo óháð eða listræn, hún er bara “minni” mynd en þó dreifð af 20th Century Fox.
Tímasetningin gæti heldur varla verið verri fyrir þann markhóp sem bíódagarnir eiga að ná til. Háskólanemar eru einmitt á þessum dögum að ljúka önninni, klára ritgerðir og á kafi í próflestri – svo ekki sé minnst á að námslánin eru orðin ansi mögur á lokasprettinum. Myndi ég leggja til að bíódagar yrðu mánuði fyrr ef sá markhópur á að komast í bíó, en ég held að háskólanemar séu einmitt einhver stærsti hópur þeirra sem hafa áhuga á kvikmyndum utan Hollwoodgeirans. Að lokum held ég einfaldlega að vorið sé ekki tími til þess að halda bíódaga; fólk vill frekar eyða tíma sínum utandyra þegar veður gefst til en að hanga inni í dimmum sal.
Það er margt sem háir þessum bíódögum en það er ekki síður þeirra eigin sök en ytri aðstæða.
Nokkrar athugasemdir við þessa grein…
- RIFF er duglega styrkt af ríki og borg og geta þau því niðurgreidd miðana myndarlega, það getum við ekki. Við fáum ekki krónu í styrki, hvorki frá ríki borg, né einu einasta fyrirtæki. Auk þess hafa þau miklu meiri peninga til að auglýsa, flytja inn gesti osfrv sem allt saman ýtir undir aðsókn. Auk þess sýna þau um 60-70 myndir á sinni hátíð en við yfirleitt 10-15, þó þær hafi verið 17 á þessari hátíð. Ég veit ekki hvaðan talan 20þ kemur, en jafnvel þó það sé rétt þá er meðtalsaðsókn per mynd bara svipuð og á síðustu Bíódögum, myndirnar eru bara svo miklu miklu fleiri. Það er í öllu falli mjög erfitt að bera Bíódaga og RIFF saman því þetta eru epli og appelsínur og rekið á gjörólíkjum forsendum.
- Myndirnar sem við gefum út eru eins nýjar og hægt er. Þær eru keyptar af frekar litlum óháðum fyrirtækjum um allan heim og þess venga er engin “miðstýring” á útgáfu þeirra, sbr. stúdíómyndirnar. Það er því óhjákvæmlilegt að sumar myndanna séu komnar út annars staðar, en við erum líka mjög oft á undan mjög mörgum löndum. Aðalatriðið er að hér er alltaf um að ræða frumsýningar hérlendis en vandamálið er að hægt er að downloada þær út um allt. Og myndir þurfa ekki að vera gamlar til að vera komnir á þessar download síður. Síður en svo, m.a.s. Hollywood myndirnar eru stundum komnar inn á netið FYRIR frumsýningu og alveg pottþétt um leið og þær eru frumsýndar erlendis. Það er því algjör fásinna að halda því fram að við séum að frumsýna “gamlar” myndir þó þær séu stundum fáanlegar í öðrum löndum eða á downloadi.
- Við sýndum ekki Frost / Nixon.
- The Reader var keypt af The Weinstein Company sem er “óháð” fyrirtæki og því telst sú mynd vera “óháð”. Óháðar og listrænar myndir geta alveg verið með vel þekktum stjörnum í aðahlutverki og jafnvel haft það yfirbragð á sér að vera “stór” mynd.
- Choke var ekki dreift af 20th Century Fox í USA heldur Fox Searchlight sem er þeirra “indie” armur. Þeir keyptu myndina á Sundance, höfuðvígi óháðra mynda í heiminum. Þangað kom hún algjörlega óháð og framleitt að öllu utan stúídíókerfisins. Searchlight dreifðu myndinni eingöngu í USa og við keyptum hana ekki frá þeim, heldur frá Wild Bunch, sem er einn helsti “indie” söluaðilinn í heiminum. Og við keyptum myndina ókláraða ÁÐUR en hún fór til Sundance, á undan Fox Searchlight. Þetta er því enn og aftur óháð “indie” mynd í gegn, þó að hún sé bandarísk og með þekktum leikurum.
- Ég hélt stærstu kvikmyndhátíð allra tíma, Iceland Film Festival, fyrir nokkrum árum á nákvæmlega sama tímabili og þessa Bíódaga. Hún tók 34.000 manns þrátt fyrir gott veður og próf.
Það getur vel verið að við þurfum að reyna vera fyrr á ferðinni með sumar myndirnar og ef til vill væri betra að færa Bíódaga framar, en það breytir samt ekki þeirri einföldu staðreynd að aðsókn á “ekki-Hollywood” myndir, listrænar myndir, óháðar myndir og myndir fyrir fullorðna fer mjög minnkandi í kvikmyndahúsum og fólk virðist nálgast þær orðið eftir öðrum leiðum, ekki síst á netinu.
Það er kallað eftir auknu framboði óháðra / listrænni mynda en þegar maður býður upp á þessar myndir þá koma skammarlega fáir. 200 manns á Óskarsverðlaunamynd sem fær 4 og 1/2 stjörnu í Mbl! Bíódagar eru alltaf reknir með tapi og RIFF lifir á styrkjum, þannig að tekjur standa engan veginn undir því framboði sem er nú þegar til staðar.
Ef það á að vera hægt að breyta þessari þróun þarf að horfast í augu við staðreyndir og koma umræðunni upp á vitrænt plan.
Kveðja,
Ísleifur B. Þórhallsson
Græna ljósið
Sæll Ísleifur, takk fyrir að svara þessari grein.
Ég var einmitt ekki að bera saman RIFF og Bíódaga sem svipuð fyrirbæri, og vísaði þar til titils Bíódaga, sem gefur það augljóslega í skyn að þetta er ekki kvikmyndahátíð sem slík. Talan 20,000 á síðustu RIFF kemur af heimasíðu þeirra (http://eng.riff.is/aboutriff).
Aftur vil ég minna á myndina Die Welle sem var frumsýnd í Þýskalandi í mars í fyrra og kom út á Blu-Ray í október í fyrra (og er það að auki ekki læst með svæðiskóða). Það að kvikmyndirnar séu fáanlegar í öðrum löndum gera þær samt eldri, og er ekki “fásinna” að kalla þær það.
Frost/Nixon; mín mistök.
Um leið og “óháð” mynd fær bara eina stórstjörnu í aðalhlutverk þá hverfur óháði stimpillinn gjörsamlega á bakvið stjörnuna. Yfirbragðið er allt, ekki hver dreifir kvikmyndinni. Skv. IMDB dreifði Twentieth Century-Fox Film Corporation “Choke” um allan heim, og hvort að Græna ljósið keypti hana af Wild Bunch eða ekki hefur það engin áhrif á þá sem koma að horfa á myndina í bíó.
Ég vona að þér sé samt ekki sama um prófannatíma? Sem kvikmyndafræðinemi gat ég með engu móti sótt eina einustu mynd Bíódaga vegna anna, og ég veit um fjölda svipaðra dæma – sama hversu vel Iceland Film Festival gekk í apríl mánuði 2005, þegar RIFF var að slíta barnskónum. Þá var hún einungis önnur alvöru kvikmyndahátíð sem haldin hafði verið á Íslandi og fólk því e.t.v. frekar viljað eyða tíma í að horfa á kvikmyndinir (ég sótti hátíðina sjálfur grimmt).
Af hverju leita Bíódagar ekki eftir styrkjum?
Hefðin þarf að skapast fyrir “óhefðbundnum” kvikmyndum og alþjóðakvikmyndum á Íslandi, og ég þakka Græna ljósinu fyrir það sem það hefur gert (ég er ekki að setja út á Græna ljósið eða Bíódaga sem slíka, einungis framkvæmd þeirra). En það er samt sem áður til fjöldinn allur af fólki sem hefur áhuga á öllum öðrum kvikmyndum utan Hollywoodmaskínunnar, og það hef ég lært í gegnum kvikmyndafræðina í HÍ. Og því bendi ég aftur á hefð. Ég hef oft orðið spenntur fyrir því að hinir og þessir kvikmyndaklúbbar hefja göngu sína en hætta svo áður en ár er liðið. Og maður verður þreyttur á því að að eitthvað nýtt poppar upp því maður hefur fyrirfram gefist upp.
Ég vil sjá kvikmyndir af 35mm filmu, og kýs það yfir niðurhal, DVD og Blu-Ray hvaða dag sem er. En þetta nýja textakerfi (e. subtitles) er hræðilegt, sérstaklega þegar myndin er dökk og hvít skina birtir upp tjaldið að hluta til.
Ég stend fastur á því að þessi tímasetning sé afleit.